Áo bếp đồng phục phải chịu được ba thứ mà không món đồng phục nào khác phải chịu cùng lúc: nhiệt từ bếp, dầu mỡ bắn và giặt công nghiệp gần như mỗi ngày. Vì vậy chiếc áo bếp đẹp trong catalogue chưa chắc là chiếc áo bếp đúng cho quán của anh chị. Bài này đi từ bốn kiểu áo bếp đang dùng phổ biến, sang cách chọn vải theo mức nhiệt, rồi tới màu và chi tiết nhỏ như cúc, túi, tay áo. Cuối bài có bảng chọn theo loại bếp để bếp trưởng và chủ quán quyết nhanh.
Bốn kiểu áo bếp đồng phục đang dùng phổ biến
Kiểu kinh điển là áo bếp Âu hai hàng khuy, vạt áo chéo, có thể cài đổi bên để che vết bẩn khi cần ra gặp khách. Theo mô tả về trang phục đầu bếp trên Wikipedia, lớp vải đôi ở ngực còn giúp cách nhiệt và bảo vệ khi dầu bắn. Kiểu này hợp nhà hàng Âu, khách sạn, bếp mở.
Ba kiểu còn lại gọn hơn:
- Áo bếp Á cổ trụ, một hàng khuy bấm: ôm hơn, cổ trụ thấp, khuy bấm để cởi nhanh khi áo dính dầu nóng. Hợp bếp Việt, bếp Hoa, bếp xào lửa lớn.
- Áo bếp tay ngắn, cổ trụ hoặc cổ tròn: thoáng, hợp quán ăn, bếp nhỏ không máy lạnh, bếp nướng.
- Áo bếp phối lưới: thân chính vải dày, nách và lưng phối lưới thoát nhiệt. Hợp bếp nóng kín, bếp suất ăn công nghiệp.
Tất cả đi với mũ, tạp dề và quần bếp; mũ được chọn theo hướng dẫn trong bài mũ đầu bếp.
Chọn vải áo bếp: chịu nhiệt, thấm mồ hôi hay giữ form?
Không có vải nào đạt cả ba. Phải xếp thứ tự ưu tiên theo bếp.
| Vải | Điểm mạnh | Điểm yếu | Hợp bếp |
|---|---|---|---|
| Kate cotton cao, dệt dày | Thấm mồ hôi, không bí, không chảy khi gặp nhiệt | Nhăn, bạc màu nhanh hơn | Bếp nóng, bếp Á, bếp nướng |
| Kate 65/35 (TC) | Ít nhăn, giữ màu, giữ form, giá hợp lý | Thấm kém hơn cotton, nóng hơn một chút | Bếp Âu, khách sạn, bếp mở có máy lạnh |
| Kaki cotton | Dày, chắn dầu tốt, bền | Nặng, nóng | Bếp nướng, bếp chiên công suất lớn |
| Vải thun poly pha lưới | Rất thoáng, nhẹ, khô nhanh | Polyester gặp nhiệt cao có thể co, không nên đứng sát lửa | Bếp lạnh, bếp bánh, khu sơ chế |
Nguyên tắc an toàn: vị trí đứng sát lửa ưu tiên vải có tỉ lệ cotton cao, vì polyester khi gặp nhiệt độ rất cao có thể chảy và dính vào da. Vị trí xa lửa thì polyester pha chấp nhận được và bền hơn. Nếu bếp có cả hai khu, đặt hai loại vải cùng màu và cùng kiểu, nhìn vào vẫn là một đội.
Màu áo bếp: trắng, đen hay màu thương hiệu?
Trắng là màu truyền thống, biểu thị sạch sẽ và dễ thấy vết bẩn để thay. Trắng hợp bếp kín, bếp khách sạn, bếp có quy trình giặt riêng mỗi ngày.
Đen và xám than được chọn ngày càng nhiều ở bếp mở, quán nướng, quán ăn trẻ, vì che vết dầu mỡ và nhìn hiện đại. Nhược điểm là bạc màu rõ hơn trắng sau nhiều lần giặt nóng.
Màu thương hiệu (đỏ, xanh, cam) thường chỉ dùng ở chi tiết: viền cổ, nẹp khuy, mép túi, cúc, hoặc ở tạp dề. Thân áo giữ trung tính thì dễ thay thế và dễ phối với đồng phục phục vụ ngoài sảnh. Cách chọn tông màu chung cho cả nhà hàng nằm trong bài chọn màu đồng phục theo logo.
Chi tiết nhỏ quyết định áo bếp có “sống” được trong bếp không
- Cúc: cúc bọc vải hoặc cúc nhựa chịu nhiệt; tránh cúc kim loại vì nóng và trầy mặt bếp. Khuy bấm tiện cho bếp Á nhưng cần loại bấm chắc, không bung khi giặt.
- Tay áo: tay dài gấp được, có nẹp cài, để bếp trưởng gấp lên khi sơ chế và thả xuống khi đứng lửa. Tay ngắn nên dài qua khuỷu một chút để che tay khi dầu bắn.
- Túi: một túi nhỏ trên tay áo trái cho bút và nhiệt kế; túi ngực hay bị vướng và dính bẩn, nhiều bếp bỏ hẳn.
- Nách và lưng: lưới thoát nhiệt ở nách hoặc dải lưới dọc lưng, phủ bằng lớp vải ngoài để không lộ.
- Đường may: vắt sổ chắc, lai và nẹp may hai kim; áo bếp giặt gần như mỗi ngày nên đường may yếu là chỗ hỏng đầu tiên.
- Logo: thêu ở ngực trái hoặc tay áo, ít màu chỉ, vì giặt nóng thường xuyên. Tên bếp trưởng thêu dưới logo là cách tăng tự hào nghề nghiệp mà nhiều nhà hàng áp dụng.
Bảng chọn áo bếp theo loại bếp
| Loại bếp | Kiểu áo | Vải | Màu | Mũ đi kèm |
|---|---|---|---|---|
| Nhà hàng Âu, khách sạn, bếp mở | Áo bếp Âu hai hàng khuy, tay dài gấp | Kate TC dày | Trắng, viền màu thương hiệu | Toque hoặc mũ nấm |
| Nhà hàng Á, quán Hoa, bếp xào | Áo bếp Á cổ trụ, khuy bấm | Kate cotton cao | Trắng hoặc đen | Mũ nấm |
| Quán nướng, quán ăn nhanh | Áo bếp tay ngắn | Kaki cotton hoặc kate dày | Đen, xám | Mũ lưỡi trai |
| Bếp bánh, bếp lạnh | Áo bếp tay ngắn hoặc phối lưới | Thun poly pha | Trắng | Mũ lưới |
| Suất ăn công nghiệp, bếp trường học | Áo bếp phối lưới, khuy bấm | Kate TC | Trắng | Mũ lưới |
| Quầy bar, pha chế | Sơ mi hoặc áo thun, tạp dề | Theo đồng phục sảnh | Theo thương hiệu | Mũ lưỡi trai hoặc không |
Áo bếp nên nằm trong cùng một đơn đặt với đồng phục phục vụ và tạp dề để màu khớp từ lô vải; danh mục đồng phục đầu bếp và bài tạp dề đồng phục giúp chốt cả bộ. Nhà hàng vừa mở nên xem thêm cách tính số bộ theo vị trí trong bài danh sách đồng phục cho nhà hàng mới mở.
Giặt áo bếp đúng cách để giữ màu
Áo bếp nên giặt riêng với đồng phục sảnh vì dầu mỡ lây sang vải khác. Ngâm trước với nước ấm và chất tẩy dầu rồi mới giặt máy. Áo trắng có thể giặt nhiệt cao; áo đen và màu giặt nước ấm vừa để chậm bạc. Phơi nắng với áo trắng, phơi râm với áo màu. Mỗi người đứng bếp nên có ít nhất ba áo để xoay vòng, vì áo bếp không mặc lại được ngày thứ hai.
Câu hỏi thường gặp về áo bếp đồng phục
Áo bếp có cần chống cháy không?
Áo bếp thông thường không phải vải chống cháy chuyên dụng. Ưu tiên cotton cao để không chảy khi gặp nhiệt là đủ cho bếp nhà hàng. Vải chống cháy chỉ cần ở bếp công nghiệp đặc thù, thuộc nhóm bảo hộ lao động.
Áo bếp tay dài hay tay ngắn tốt hơn?
Tay dài gấp được là lựa chọn linh hoạt nhất: che tay khi đứng lửa, gấp lên khi sơ chế. Tay ngắn hợp bếp nóng không máy lạnh và quán nhỏ.
Có nên in logo lớn lên áo bếp không?
Không. Áo bếp giặt nóng thường xuyên, hình in lớn nhanh nứt. Thêu nhỏ ở ngực hoặc tay áo bền hơn nhiều.
Áo bếp Âu hai hàng khuy có nóng không?
Có nóng hơn áo Á vì lớp vải đôi ở ngực. Bù lại, bếp mở có máy lạnh và nhà hàng Âu vẫn chọn kiểu này vì hình ảnh. Có thể phối lưới ở nách và lưng để giảm nóng.
Áo bếp của bếp trưởng có nên khác bếp phụ không?
Nên, nhưng khác ở chi tiết: màu viền, màu cúc, tên thêu, hoặc mũ toque cho bếp trưởng. Thân áo cùng kiểu và cùng vải để vẫn là một đội.
Chọn áo bếp đồng phục đúng mức nhiệt và đúng loại bếp thì nhân viên mặc cả ca không cởi, và đó là điều kiện để áo làm đúng việc bảo vệ. Nhị Hồ may áo bếp, mũ, tạp dề và quần bếp trong cùng một đơn để màu khớp; gọi 028 62 955556 – 0906 966 654 – 0944 999 645 để được tư vấn theo loại bếp của nhà hàng.
